Hoe ziet een stedelijk ziekenhuis eruit volgens de duurzame principes van de circulaire economie?

Het Joseph Bracops ziekenhuis verankert zich stevig in de stad en blijft tegelijk omgeven door waardevolle groene ruimtes. Om die te behouden, wordt het bestaande gebouw gedensifieerd en hergestructureerd in plaats van nieuwe infrastructuur toe te voegen. Een nieuw publiek park verbindt ziekenhuis en buurt. Het masterplan verwijst naar de stedenbouwkundige logica van de omliggende tuinwijken, met dezelfde aandacht voor groen en leefkwaliteit. De nabijheid van het groen onderstreept een aanpak waarin gezondheid en welzijn van patiënten en personeel centraal staan.

De publieke toegankelijkheid van de site is ontworpen rond het publieke gedeelte op het gelijkvloers en biedt zo tal van mogelijkheden voor toekomstige ontwikkelingen. We hebben de gebouwen van het ziekenhuis uitgedacht per afdeling, gebaseerd op een standaardmodel dat de hele polikliniek kenmerkt: het omkeerbare gebouw. Elke entiteit heeft een eigen ingang, waardoor afdelingen eenvoudig toegevoegd, gewijzigd of verwijderd kunnen worden. De ziekenhuisinfrastructuur kan zo groeien of krimpen, en delen kunnen zelfs een andere, niet-medische functie krijgen, zonder de onderliggende logistieke structuur te verstoren.

De nieuwe polikliniek heeft haar toekomstgericht en omkeerbaar karakter te danken aan onze doordachte analyses van de structurele, technische en ruimtelijke aspecten. Zo zijn er ruimtes voorzien die eenvoudig aan te passen zijn aan een nieuwe bestemming. We gaan prat op de optimalisatie van materiaal- en energiestromen: hét basisprincipe van de circulaire economie. Dat is zichtbaar aan de gekozen materialen, het ontwerp van de bouwschil en zelfs de toepassingen van de energierichtlijnen.

Compacte gebouwen combineren korte loopafstanden met hoge flexibiliteit via modulaire verdiepingen. Een performance-based design maakte het mogelijk om vanaf de eerste schetsen essentiële accenten te leggen, zoals royaal daglicht en een gezonde omgeving voor patiënten en personeel.

De groene ruimtes lopen onder de polikliniek door en verbinden plein en park. Ze komen samen aan de hoofdingang, waar een patio voor veel natuurlijk licht in het onthaal zorgt en de binnenruimte vergroent. In de lobby ligt een cafetaria met zicht op het park, wat de sociale band met de buurt versterkt. De stedelijke ligging wordt zo een kans om een brede sociale rol op te nemen en de toegang tot zorg te “ontheiligen”: het ziekenhuis wordt een open, vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks stadsleven.

In dit project wordt een ziekenhuis niet louter gezien als noodzakelijke infrastructuur, maar ook als een meerwaarde voor de buurt en het stedelijk weefsel. Het voegt groenruimte, ontmoetingsplekken en kwaliteit toe aan buurt en stedelijk weefsel. Met omkeerbare bouw, geoptimaliseerde logistiek, circulaire economie en performance-based design ontstaat een efficiënte, duurzame infrastructuur die met de buurt kan meegroeien.