Hoe een verlaten kantoorgebouw omvormen tot een publieke instelling?

In plaats van een nieuwe infrastructuur te bouwen, kocht de gemeente Ukkel in 2014 het Fabricom-gebouw: een leegstaand gebouw uit de jaren zeventig. Het complex, een weerspiegeling van zijn tijdsgeest, had intrinsieke architecturale kwaliteiten en lag in een waardevolle, groene omgeving. De uitdaging van dit project? De transformatie van een privaat kantoorgebouw tot een publieke infrastructuur voor de gemeentelijke dienstverlening mét respect voor de architecturale kwaliteit.

Eerst hebben we de privé-omgeving opnieuw ingericht als openbaar park. De historische ingang van het gebouw aan de Gatti de Gamondstraat had een afstandelijk en verlaten karakter. Daarom maken we in het park een nieuwe ingang aan de kant van de Stallestraat. De voetgangerszones, in directe verbinding met het park, fungeren als informele ontmoetingsruimtes.

Om de interactie tussen het gemeentelijk personeel en inwoners te bevorderen,is een “ruimte voor burgers” gecreëerd aan de zijde van de parkingang. Deze geeft toegang tot alle diensten van het gemeentehuis.

De burgerruimte kanaliseert alle bezoekersstromen en controleert de toegang tot het gemeentehuis. De circulatie van personeel en publiek is gescheiden, behalve op het gelijkvloers. Omdat het gebouw ook buiten de openingsuren toegankelijk moest blijven, is een deel ervan onafhankelijk te gebruiken: de burgersruimte, de onthaal- en recreatieruimte en de grote vergaderzalen op het dak functioneren los van de werking van het gemeentehuis.

Vanaf het begin hebben we conceptuele keuzes gemaakt vanuit de invalshoek van de circulaire economie. Naast de sociale dimensie en erfgoedwaarde, hielden we rekening met energiebesparing en milieuprestaties. Daarom onderzochten we grondig welke bouwelementen hergebruikt konden worden. Zo dalen de milieukosten fors, terwijl de gevel in dragend architectonisch beton zijn karaktervolle uitstraling behoudt.

Daarnaast werden innovatieve technische oplossingen uitgewerkt. Bijvoorbeeld een

proefproject in samenwerking met Vivaqua, dat energie onttrekt aan het afvalwater van het rioolstelsel om het gebouw riothermisch te verwarmen en te koelen. Wij hebben bovendien een flexibele en volledig modulaire kantoorruimte ontworpen om in te spelen op de behoeften van een steeds evoluerende administratie. Enkele vaste functies zoals de cafetaria maken het mogelijk om het project op lange termijn te verankeren.

Erfgoed wordt vandaag nog te vaak afgebroken of achteloos getransformeerd. Project U geeft een krachtig signaal zodra je de gemeente binnenkomt en brengt een verfrissende diversiteit in de buurt. Het project werd door de jury van de be.exemplary prijs in 2017 erkend als een opmerkelijk voorbeeld van duurzame stedelijke herontwikkeling. Dit project vormt hét bewijs dat de renovatie van een monofunctioneel gebouw uit de jaren zeventig in Brussel op een spaarzame, kwalitatieve en efficiënte manier mogelijk is.