Van orgelatelier tot hoofdkantoor voor Greenpeace België

Het ontwerp vertrekt van een minutieuze lezing van de context. De hyperdiverse buurt rond het Vergotedok mengt Brusselse rijhuizen, een open zicht op het water en de industriële aanwezigheid van cementsilo’s. Die gelaagdheid trekken we verder in het project door een precieze omgang met bestaande ruimtes en structuren. In lijn met de filosofie van Greenpeace gebruiken we ‘net genoeg’ ruimte, materiaal en energie: ‘sufficiëntie’. Een adaptief comfortmodel laat temperaturen, licht en ventilatie meebewegen met het buitenklimaat en de bezetting, waardoor het energieverbruik verder daalt zonder aan gebruikskwaliteit in te boeten.

Via een intens co-creatieproces leerden we de werking van Greenpeace in detail kennen. We organiseerden inleefdagen in de oude kantoren en een interactief moment voor vrijwilligers op het Rainbow Warrior-schip in Oostende. We brachten profielen, noden en werkpatronen in kaart. Daaruit kwam onder meer de expliciete vraag naar meer onderlinge interactie en een dynamische werksfeer.

Vanuit een ‘activity-based’ benadering onderscheiden we verschillende activiteiten: formeel en informeel overleg, geconcentreerd werk, bellen, eten, creëren en klimmen. De ruimtes zijn hierop afgestemd, toegankelijk voor alle profielen en onderling verbonden rond een centrale binnenplaats.

Door bepaalde zones te delen met lokale organisaties versterken we sociale interactie en gemeenschapsvorming. Een doordachte clustering van functies, gedeelde faciliteiten en gerichte akoestische scheidingen maakt gelijktijdige, uiteenlopende activiteiten mogelijk, zonder dat de rust of focus verloren gaat.

Een lage milieu-impact wordt gekoppeld aan een sterke architecturale expressie. Behoud, renovatie en transformatie beperken niet alleen de embodied carbon, maar halen ook het maximale uit de bestaande ruimtelijke lagen. De ‘sufficiëntie’-filosofie vertaalt zich in ogenschijnlijk evidente keuzes: het oude orgelatelier wordt een werkplaats voor activisten, de rijhuizen aan de straatkant worden gastenkamers.

Een zorgvuldig gecomponeerde sequentie van binnen- en buitenruimtes, publieke en private zones en meer of minder geconditioneerde klimaten geeft het Greenpeace-team meerdere manieren om zich te organiseren.

Lucht speelt daarin een sleutelrol. De ventilatie is per ruimte regelbaar, wat uiteenlopend gebruik toelaat, het aantal schachten beperkt en zware structurele ingrepen vermijdt. Het systeem werkt samen met natuurlijke ventilatieve koeling: ramen openen en sluiten automatisch op basis van temperatuur, wind en CO₂-niveau. Met minimale technologie wordt zo het potentieel van het bestaande gebouw aangescherpt voor zijn volgende levensfase.

Deze matchmaking-aanpak en ‘sufficiëntie’-filosofie resulteren in een kwalitatief, karaktervol en milieuvriendelijk hoofdkantoor voor Greenpeace België, waarin het voormalige orgelatelier op een eigentijdse manier weerklank krijgt.